Özellikle sperm üretim bozukluğuna bağlı azospermi bulunan bazı erkeklerde, testis dokusunun belirli bölgelerinde sınırlı düzeyde sperm üretimi devam edebiliyor. Üreme tıbbı alanında gelişen mikrocerrahi teknikler sayesinde bu hastalarda sperm elde edilmesine yönelik yeni olanaklar sunuluyor. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Dr. Melih Aygün, azospermi tanısı alan erkeklerde sperm elde etme olasılığının altta yatan nedene göre değişiklik gösterdiğine dikkat çekerek, özellikle Mikro-TESE yönteminin uygun hastalarda tüp bebek tedavisi için sperm elde edilmesine yardımcı olabildiğini vurguluyor.
MİKRO-TESE NEDİR?
Mikro-TESE, mikroskobik testiküler sperm ekstraksiyonu olarak adlandırılan cerrahi bir sperm elde etme yöntemidir.
İşlem sırasında ameliyat mikroskobu kullanılarak testis içerisindeki sperm üretimi açısından uygun olabilecek tübüller ayrıntılı şekilde incelenir.
Cerrah, sperm bulunma olasılığı taşıyan dokulardan örnekler alır. Elde edilen örnekler embriyoloji laboratuvarında değerlendirilerek canlı sperm hücresi araştırılır.
Uygun sperm elde edildiğinde bu hücreler mikroenjeksiyon yöntemiyle tüp bebek tedavisinde kullanılabilir.
HANGİ HASTALARA MİKRO-TESE UYGULANABİLİR?
Mikro-TESE özellikle sperm üretimindeki bozukluk nedeniyle gelişen non-obstrüktif azospermi hastalarında kullanılan bir yöntemdir.
Bu hastalarda sperm üretimi tamamen durmuş olabilir veya testisin yalnızca sınırlı bölgelerinde devam edebilir.
Azosperminin sperm kanallarındaki tıkanıklıktan kaynaklandığı durumlarda ise farklı sperm elde etme yöntemleri veya tıkanıklığa yönelik tedaviler tercih edilebilir.
Bu nedenle Mikro-TESE kararı öncesinde azosperminin nedeninin araştırılması büyük önem taşır.
MİKRO-TESE AMELİYATINDA SPERM BULMA ŞANSI
Mikro-TESE ameliyatında sperm elde etme olasılığı hastanın altta yatan hastalığına, genetik özelliklerine ve testis dokusundaki sperm üretim durumuna göre değişmektedir.
Bazı hasta gruplarında sperm bulunabilirken bazı hastalarda tüm incelemelere rağmen sperm elde edilemeyebilir.
Sperm bulunma olasılığını etkileyen durumlar arasında hormonal özellikler, geçirilmiş hastalıklar ve belirli genetik bozukluklar yer almaktadır.
Özellikle bazı Y-kromozomu mikrodelesyonlarında sperm elde etme olasılığı son derece düşüktür veya bulunmamaktadır.
Bu nedenle ameliyat öncesinde yapılacak genetik ve hormonal değerlendirmeler, hem tedavi planlaması hem de hastanın beklentilerinin belirlenmesi açısından önemlidir.
MİKRO-TESE AMELİYATI NASIL YAPILIR?
Mikro-TESE genellikle ameliyathane koşullarında ve uygun anestezi altında gerçekleştirilir.
Operasyon sırasında testis dokusu mikroskop yardımıyla incelenir ve sperm üretimi açısından uygun olabilecek alanlardan örnekler alınır.
Alınan dokular laboratuvara iletilerek sperm hücresi araştırılır.
Sperm elde edilmesi durumunda hücreler aynı tedavi döngüsünde kullanılabilir veya uygun koşullarda dondurularak saklanabilir.
Bununla birlikte cerrahi işlem sonrasında ağrı, şişlik, kanama, enfeksiyon ve testosteron seviyelerinde azalma gibi riskler bulunabilir.
MİKRO-TESE SONRASI TÜP BEBEK TEDAVİSİ
Mikro-TESE ile sperm bulunması, gebeliğin kesin olarak gerçekleşeceği anlamına gelmez.
Elde edilen spermin canlılığı, yumurta kalitesi, embriyo gelişimi ve kadının yaşı gibi faktörler tüp bebek sonucunu etkileyebilir.
Bazı hastalarda sperm sayısı oldukça sınırlı olduğundan elde edilen hücrelerin laboratuvar ortamında dikkatli şekilde değerlendirilmesi gerekir.
Mikro-TESE, sperm üretim bozukluğu bulunan belirli erkekler için biyolojik çocuk sahibi olma olasılığı sağlayabilen önemli bir yöntemdir. Ancak başarılı bir tedavi süreci için doğru hasta seçimi, ayrıntılı ön değerlendirme ve üroloji ile embriyoloji ekiplerinin koordinasyonu gereklidir.
